Over fytotherapie

Historie

De Wereld Gezondheids Organisatie (WHO) schat dat ongeveer 4 biljoen mensen, zo’n 80% van de wereld populatie, nog steeds gebruik maakt van fytotherapie als eerste vorm van gezondheidszorg. Ook schrijft de WHO dat ongeveer 74% van de moderne medicijnen gebruikt wordt op een manier die overeenkomt met het traditionele gebruik van de plant waaruit de substantie origineel vandaan kwam. Vandaag de dag doen farmaceutische bedrijven nog steeds onderzoek naar bestanddelen van planten die gebruikt zouden kunnen worden als medicijnen. En blijkt dat de afgelopen 25 jaar 30% van de nieuwe medicijnen zijn ontwikkeld uit kruiden.

Het gebruik van planten als eten en voor de gezondheid bestaat al sinds het begin der tijden. Tot in de Middeleeuwen waren vrouwen over het algemeen diegenen die het eten en de geneeskrachtige remedies maakten en daarmee dus voor hun familie of de leden van hun stam zorgden. Ondanks dit gegeven hebben beide sexen aan de ontwikkeling van het gebruik van kruiden toegedragen, want het zijn voornamelijk de mannen geweest die de recepten voor de remedies hebben opgeschreven, de reden waarom een hoop van de boeken door mannen zijn geschreven.

Tot aan de tijd van de Egyptenaren (2500 v.Chr.) werd lichaam-geest geneeskunde toegepast in de vorm van rituelen en magische handelingen. Voorop stond het geloof dat een hogere macht gezondheid en ziekte beinvloedde. Na deze tijd stond vooral ‘rationele’ geneeskunde voorop. Voor de oermens, en voor sommigen van ons tegenwoordig, waren/zijn magie, religie en geneeskunde een en hetzelfde, dit is iets dat gezien wordt door alle culturen in de wereld heen. Vandaag de dag wordt de meeste kennis van kruiden gevonden bij primitieve stammen, aangezien die kennis generaties lang is door gegeven.

Moderne fytotherapie is eigenlijk gebaseerd op Griekse geneeskunde, net zoals de ‘gewone’ geneeskunde. De Griekse geneeskunde is weer gebaseerd op de Egyptische en de Arabische. Voor lange tijd (zo’n 1600 jaar) was de materia medica van Dioscorides het belangrijkste werk wat er te krijgen was. Belangrijk is is om te weten dat de kennis van kruiden van de ene generatie op de andere, en van de ene cultuur op de andere werd doorgegeven en aangevuld. In de Griekse historie vinden we nog meer mensen die van grote invloed zijn geweest op de geneeskunde, zoals Hippokrates, Theophrastus, Plinius, Krateus.

In de periode tussen de Romeinen en de Renaissance ontstonden verschillende stromingen van geneeskunde op verschillende plaatsen in Europa die op hun beurt allemaal hielpen aan de ontwikkeling van fytotherapie. Dit komt mede doordat kruiden werden gebruikt op een dagelijkse basis voor de verzorging van de zieken. Toen aan het einde van de Middeleeuwen nieuwe werelden werden ontdekt werden daar zowel nieuwe kruiden als nieuwe kennis over het gebruik van bekende kruiden gehaald en toegevoegd aan de Materia Medica. Dit geldt voor zowel de kruiden uit Noord- en Zuid-Amerika als China en het Oosten.

In de 18e eeuw evolueerde de Westerse geneeskunde van een kunst tot een wetenschappelijk onderwerp en de kennis die vroeger zo wijdt verspreid was, was nu nog maar toegankelijk voor een selectieve groep mensen. Toen wetenschappelijke methodes werden ontwikkeld om bestanddelen uit kruiden te halen en om zelf synthetische medicijnen te maken, gebaseerd op actieve bestanddelen van kruiden, namen farmaceutische bedrijven het maken van preparaten over. Het gebruik van kruiden, die voor het grootste gedeelte van de menselijke historie in het middelpunt van de geneeskunde had gestaan, raakte in het slop omdat het gezien werd als niet wetenschappelijk en niet werkzaam.

Tegenwoordig wordt er relatief veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de geneeskrachtige werking van planten. Helaas nog niet genoeg, waardoor vele activiteiten van de planten nog niet ‘bewezen’ zijn. Ook zijn er vele studies die elkaar tegen spreken. Daarnaast geloof ik dat zelfs met alle onderzoek in de wereld wij bepaalde dingen van planten nog steeds niet zouden kunnen uitleggen.

Voor het bovenstaande stuk zijn mede de volgende bronnen gebruikt:
The Herbal
Herb Palace